Ουρικό οξύ: Τί να προσέξεις εάν έχεις υψηλές τιμές

Μερικές από τις πιο συχνές απορίες είναι:

• Τι είναι το ουρικό οξύ και γιατί πρέπει να το προσέχω στη διατροφή μου;
• Ποιες τροφές αυξάνουν το ουρικό οξύ και πρέπει να τις αποφεύγω;
• Υπάρχουν τρόφιμα που βοηθούν στη μείωση του ουρικού οξέος;
• Μπορώ να τρώω κρέας αν έχω υψηλό ουρικό οξύ;
• Ποια ποτά και φαγητά να αποφύγω για να μην ανεβαίνει το ουρικό οξύ μου;
• Τι να τρώω για να μειωθεί το ουρικό οξύ μου;
• Τι σχέση έχει η ενυδάτωση με το ουρικό οξύ;
• Υπάρχει διαφορά σε πουλερικά/ψάρι/κόκκινο κρέας για το ουρικό;

Πάμε να τα δούμε όλα μαζί…

Το ουρικό οξύ είναι μια ουσία που παράγεται φυσιολογικά στον οργανισμό όταν διασπώνται οι πουρίνες —> ενώσεις που υπάρχουν σε ορισμένα τρόφιμα αλλά και παράγονται ενδογενώς στον οργανισμό μας.

Σε φυσιολογικά επίπεδα το ουρικό οξύ δεν προκαλεί προβλήματα, όμως όταν τα επίπεδά του στο αίμα αυξηθούν σημαντικά, μπορεί να σχηματιστούν κρύσταλλοι που εναποτίθενται στις αρθρώσεις και στους ιστούς, προκαλώντας φλεγμονή, πόνο (ουρική αρθρίτιδα), ή ακόμη και πέτρες στους νεφρούς.

Για αυτόν τον λόγο, αν κάποιος έχει τάση για αυξημένο ουρικό οξύ, είναι σημαντικό να προσέχει τη διατροφή του.

Υπάρχουν τρόφιμα που αυξάνουν τα επίπεδα του ουρικού οξέος και πρέπει να αποφεύγονται ή να καταναλώνονται με μέτρο!

Αυτά περιλαμβάνουν:

• το κόκκινο κρέας (μοσχάρι, χοιρινό, αρνί)
• τα εντόσθια (π.χ. συκώτι)
• τα πουλερικά (σε μικρότερο βαθμό), τα λιπαρά ψάρια (όπως σαρδέλες, αντζούγιες, σκουμπρί)
• τα θαλασσινά (γαρίδες, καλαμάρια)
• το αλκοόλ (ιδιαίτερα μπύρα και κόκκινο κρασί)
• τα αναψυκτικά με φρουκτόζη και σάκχαρα.

Όλες αυτές οι τροφές, αν καταναλώνονται συχνά, αυξάνουν την παραγωγή ουρικού οξέος!

Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν τρόφιμα που φαίνεται να βοηθούν στη μείωση ή στον καλύτερο έλεγχο των επιπέδων του ουρικού οξέος.

Μελέτες έχουν συσχετίσει την κατανάλωση κερασιών με μειωμένα επίπεδα φλεγμονής και ουρικού οξέος, ενώ τα φρούτα και τα λαχανικά (εκτός από σπαράγγια και μανιτάρια σε υπερβολικές ποσότητες), τα γαλακτοκομικά προϊόντα χαμηλών λιπαρών (γάλα, γιαούρτι), ο καφές σε μέτριες ποσότητες και η επαρκής πρόσληψη νερού συνδέονται με χαμηλότερα επίπεδα ουρικού οξέος.

Η κατανάλωση κρέατος είναι δυνατή ακόμη και αν έχεις υψηλό ουρικό οξύ, αρκεί να γίνεται με μέτρο!

Υπάρχει επίσης διαφορά ανάμεσα στα είδη κρέατος.

Το κόκκινο κρέας έχει υψηλότερη περιεκτικότητα σε πουρίνες σε σχέση με τα πουλερικά και το λευκό κρέας, ενώ τα ψάρια και τα θαλασσινά (ειδικά τα λιπαρά ψάρια και τα οστρακοειδή) είναι επίσης πλούσια σε πουρίνες και καλό είναι να καταναλώνονται πιο σπάνια αν υπάρχει πρόβλημα με αυξημένο ουρικό οξύ.

Σε ό,τι αφορά τα ποτά και τις τροφές που καλό είναι να αποφεύγονται για να μη αυξηθεί το ουρικό οξύ, στη λίστα περιλαμβάνονται η μπύρα, το κόκκινο κρασί (ειδικά κατά την περίοδο κρίσεων), τα αναψυκτικά με ζάχαρη ή φρουκτόζη και τα πολύ επεξεργασμένα κρέατα όπως τα λουκάνικα και τα αλλαντικά.

Αντίθετα, τροφές που είναι ωφέλιμες και βοηθούν στη μείωση του ουρικού οξέος είναι το νερό (τουλάχιστον 2-2,5 λίτρα ημερησίως), τα φρούτα και τα λαχανικά, τα γαλακτοκομικά χαμηλών λιπαρών, τα δημητριακά ολικής άλεσης, οι ξηροί καρποί, ο καφές χωρίς ζάχαρη και τα κεράσια ή ο χυμός κερασιών.

Η ενυδάτωση έχει πολύ σημαντική σχέση με το ουρικό οξύ!

Όσο καλύτερα ενυδατωμένος είναι κάποιος, τόσο πιο εύκολα αποβάλλεται το ουρικό οξύ από τα νεφρά μέσω των ούρων.

Αντίθετα, η αφυδάτωση οδηγεί σε συγκέντρωση του ουρικού οξέος στο αίμα, αυξάνοντας τον κίνδυνο για ουρική αρθρίτιδα!

Η ισορροπημένη διατροφή, η επαρκής ενυδάτωση και η μέτρια κατανάλωση τροφών που αυξάνουν το ουρικό οξύ αποτελούν τις βασικές στρατηγικές για τη διαχείριση του ουρικού οξέος και την πρόληψη κρίσεων ουρικής αρθρίτιδας!

Πηγές

• Choi, H. K., Atkinson, K., Karlson, E. W., Willett, W., & Curhan, G. (2005). Purine-rich foods, dairy and protein intake, and the risk of gout in men. New England Journal of Medicine, 350(11), 1093–1103. https://doi.org/10.1056/NEJMoa035700
• Gao, X., Curhan, G., Forman, J. P., Ascherio, A., & Choi, H. K. (2012). Cherry consumption and decreased risk of recurrent gout attacks. Arthritis & Rheumatism, 64(12), 4004–4011. https://doi.org/10.1002/art.34677
• Neogi, T., Chen, C., Niu, J., Chaisson, C., Hunter, D. J., & Choi, H. K. (2011). Relation of coffee consumption to serum uric acid and risk of incident gout. Arthritis & Rheumatism, 63(3), 700–706. https://doi.org/10.1002/art.30148
• Richette, P., & Bardin, T. (2010). Gout. The Lancet, 375(9711), 318–328. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(09)60883-7