Συμπληρώματα για Μείωση Βάρους: Ναι ή Όχι

Master Practitioner on Eating Disorders
«Βοηθούν τελικά τα συμπληρώματα στην απώλεια βάρους ή είναι απλώς άλλη μία διατροφική μόδα;»
«Είναι ασφαλή για όλους; Έχουν παρενέργειες;»
«Τι να προσέξεις πριν αγοράσεις ένα τέτοιο προϊόν και ποιοι ισχυρισμοί είναι υπερβολικά καλοί για να είναι αληθινοί;»
Αν αναρωτιέσαι ποια συμπληρώματα αξίζει να δοκιμάσεις και ποια όχι, αυτός ο οδηγός είναι για εσένα.
Τα συμπληρώματα σε βοηθούν πραγματικά στην απώλεια βάρους;
Η αλήθεια είναι πως κανένα συμπλήρωμα δεν κάνει θαύματα από μόνο του.
Ορισμένα, όπως η καφεΐνη, το πράσινο τσάι ή η γλυκομαννάνη, μπορούν να βοηθήσουν ελαφρώς στην προσπάθεια απώλειας βάρους, αλλά μόνο αν συνδυαστούν με ισορροπημένη διατροφή και άσκηση.
Τα περισσότερα σκευάσματα υπόσχονται πολλά, αλλά συχνά η διαφορά στη ζυγαριά είναι πολύ μικρότερη από ό,τι φανταζόμαστε…
Υπάρχουν συμπληρώματα που είναι ασφαλή και αποτελεσματικά;
Ναι, αλλά με μέτρο και σωστή καθοδήγηση.
Τι δείχνουν οι έρευνες ότι μπορεί να βοηθήσει:
- Καφεΐνη / Πράσινο τσάι: Μπορεί να αυξήσει λίγο τον μεταβολισμό και την καύση λίπους.
- Γλυκομαννάνη (ινώδης φυτική ίνα): Δίνει αίσθημα πληρότητας πριν το φαγητό.
- Καψαϊκίνη (πιπέρι καγιέν): Ελαφρώς αυξάνει τη θερμογένεση.
Ωστόσο, τα αποτελέσματα είναι ήπια, διαφέρουν από άτομο σε άτομο και κυρίως χρειάζεται υπερδοσολογία για να επέλθουν τα παραπάνω αποτελέσματα! Επίσης, δεν είναι όλα τα προϊόντα ίδια, η ποιότητα έχει τεράστιο ρόλο.
Μπορώ να χάσω κιλά μόνο με συμπληρώματα;
Όχι. Τα συμπληρώματα είναι βοηθητικά εργαλεία, όχι υποκατάστατα μιας σωστής διατροφής.
Αν η διατροφή σου δεν είναι προσαρμοσμένη στις ανάγκες σου ή αν δεν υπάρχει θερμιδικό έλλειμμα, κανένα χάπι δεν μπορεί να “ξεγελάσει” τον οργανισμό. Μπορεί να σε βοηθήσουν να ελέγξεις την όρεξη ή να έχεις λίγη παραπάνω ενέργεια, αλλά δεν «κάνουν τη δουλειά από μόνα τους».
Υπάρχουν παρενέργειες από τα συμπληρώματα αδυνατίσματος;
Ναι, και μάλιστα κάποιες φορές σοβαρές!
Ανάλογα με το σκεύασμα, μπορεί να προκαλέσουν:
- Ταχυπαλμίες, άγχος ή αϋπνία (κυρίως τα διεγερτικά όπως η καφεΐνη)
- Γαστρεντερικά προβλήματα, όπως φούσκωμα, διάρροια ή δυσκοιλιότητα (από ίνες όπως η γλυκομαννάνη ή η χιτοζάνη)
- Ηπατοτοξικότητα σε μεμονωμένες περιπτώσεις από σκευάσματα με αμφιλεγόμενα βότανα
- Αλληλεπιδράσεις με φάρμακα, ειδικά αν παίρνεις κάποια θεραπεία για πίεση, διαβήτη ή ψυχολογικά
Για αυτό, πρέπει πάντα να συμβουλεύεσαι ειδικό πριν ξεκινήσεις οποιοδήποτε συμπλήρωμα.
Ποια είναι τα πιο συχνά συστατικά σε σκευάσματα αδυνατίσματος;
Τα πιο συνηθισμένα είναι:
- Καφεΐνη / γκουαρανά
- Πράσινο τσάι (κατεχίνες/EGCG)
- Garcinia Cambogia
- Χρώμιο
- CLA (συζευγμένο λινολεϊκό οξύ)
- Χιτοζάνη
- Γλυκομαννάνη
- Φορσκολίνη
- Πιπέρι καγιέν (καψαϊκίνη)
- Εκχύλισμα κόκκου καφέ
Σημείωση: Δεν σημαίνει ότι επειδή κυκλοφορούν ευρέως, είναι όλα ασφαλή ή αποτελεσματικά.
Τι να προσέξεις στην ετικέτα πριν αγοράσεις;
Οδηγός ασφαλείας:
- Όχι υποσχέσεις τύπου “με το παρόν χάνετε 5 κιλά σε μια βδομάδα”
- Έλεγξε αν έχει εγκρίσεις από φορείς όπως ΕΟΦ ή EFSA
- Έλεγξε τα συστατικά, λίγα και ξεκάθαρα είναι καλύτερα
- Απόφυγε «συνδυασμούς βοτάνων» με ασαφή ονόματα
- Δώσε βάση στη δοσολογία και στις πιθανές αλληλεπιδράσεις
Ποια είναι τα ψευδοεπιστημονικά claims που πρέπει να σε κάνουν καχύποπτο/η;
Αν δεις φράσεις όπως:
- «100% φυσικό άρα και ακίνδυνο»
- «Χωρίς δίαιτα & άσκηση!»
- «Αποδεδειγμένο από γιατρούς» (χωρίς να υπάρχουν πηγές)
- «Απώλεια κιλών από την πρώτη μέρα»
…τότε καλύτερα άφησέ το στο ράφι.
Τελικά, τι να θυμάσαι;
- Τα συμπληρώματα δεν αντικαθιστούν τις καλές διατροφικές συνήθειες
- Υπάρχουν κάποια που ίσως βοηθούν λίγο, αλλά μόνο αν η βάση σου είναι σωστή
- Η ασφάλεια προηγείται…δεν είναι όλα τα προϊόντα αθώα
- Πριν δοκιμάσεις οτιδήποτε, ζήτα καθοδήγηση από τον διαιτολόγο σου
- Και φυσικά… η συνέπεια στη διατροφή σου είναι πιο ισχυρή από κάθε χάπι!
Πηγές:
- Heymsfield SB. Dietary Supplements for Weight Loss. Gastroenterol Clin North Am. 2023 Jun;52(2):457-467. doi: 10.1016/j.gtc.2023.03.010. Epub 2023 Apr 7. PMID: 37197886.
- National Institutes of Health – Office of Dietary Supplements, January 4, 2023
- Academy of Nutrition and Dietetics-Dietary Supplements in Weight Reduction, Dwyer, Johanna T. et al.
Journal of the American Dietetic Association, Volume 105, Issue 5, 80 – 8
- FDA Safety Warnings on Weight Loss Supplements, December 22, 2008